عباس اقبال آشتيانى
14
تاريخ مغول ( از حمله چنگيز تا تشكيل دولت تيمورى ) ( فارسى )
شرقى و آناطولى نمىگذاشتند سلطنت ايشان بىمدعى باشد و غالبا اوقات اين سلسله از سلاطين مسلم هم بجهاد مىگذشت . در چنين موقعى كه عالم اسلام از هر طرف مورد تهديد و تعرض بيگانگان بود از قضا در هيچيك از ممالك اسلامى يك نفر پادشاه مقتدر يا فرمانفرماى مدبر عاقل وجود نداشت كه با زور بازو يا به نيروى عقل از پيش آمدن سيلهاى خانهبرانداز جلوگيرى كند و نگذارد ممالكى كه چشم و چراغ دنياى آن عصر بود پاىكوب سم ستوران وحشىترين قبايل و دستخوش اغراض اعدى عدو تمدّن و آبادى گردد بلكه برعكس زمام اختيار امور مسلمين در دست خليفهء بىكفايت مغرضى مثل الناصر لدين - اللّه و پادشاه غافل بىتدبيرى مانند سلطان محمد خوارزمشاه بود كه اغراض شخصى و خصومتهاى فردى ايشان بالاخره آتشى در عالم برافروخت كه خاندان هردو را بباد داد و دود آن چشمهء فروزندهء تمدن مشرق را يكباره كور كرد .